Hoe houd jij dit vol?

‘Hoe houd jij dit vol met die uitvaarten? Al dat verdriet.’ Deze vraag kwam van een medewerker van de fotowinkel waar ik altijd een aantal foto’s van mijn gemaakte reportages laat afdrukken. Deze foto’s plak ik dan in een fotoboekje.

De afgelopen weken kwam ik geregeld in de fotowinkel om een aantal foto’s te laten afdrukken. Onder de voorbereidingen en het afdrukken raakten we in gesprek. En ja, inderdaad, bij een uitvaart is er altijd verdriet. Dat is het overkoepelende beeld van een overlijden. Maar er is meer. En ook meer zichtbaar. En juist dat ‘meer’, dat opgeroepen wordt door het verdriet, maakt dat foto’s van een uitvaart zo ontzettend waardevol zijn.

Er is troost en liefde, kwetsbaarheid en kracht, een lach en berusting. En ook wel boosheid. Een breed scala aan emoties wordt vaak zichtbaar.

kleinkinderen bij de rouwauto

Een terechte vraag

Ja, een terechte vraag. Hoe houd ik dit vol? En wat is nou mooi aan het fotograferen van de gebeurtenissen rondom een uitvaart?

 

Vooraf aan de uitvaart

Meestal ga ik een paar dagen vooraf aan de uitvaart naar de nabestaanden. Zo leren we elkaar een beetje kennen en bespreken we de wensen en mogelijkheden. Dit maakt het fotograferen tijdens de uitvaart gemakkelijker, ik ben geen vreemde meer en er hoeft bij de uitvaart niks meer uitgelegd te worden.

 

Emoties

Een overlijden heeft veel impact op het kunnen waarnemen van wat er allemaal gebeurt. Aan nabestaanden gaat in de periode rondom het overlijden veel voorbij. Het hoofd is niet meer in staat om mee te komen. De wereld draait door en dat is dan bijna niet meer te volgen. Toch moet er veel geregeld en gedaan worden. Dit kost, naast het verdriet, veel energie.

 

Wat bij een overlijden vooral òòk zichtbaar wordt, is dat mensen om elkaar geven. Elkaar troosten, een arm om de ander slaan, even aanraken, liefde laten zien, helpen en ook lachen als er mooie herinneringen worden gedeeld.

 

Troost en liefde

Dat is vooral wat ik zoek bij een uitvaart. Troost en liefde die mensen elkaar geven. Dit geeft steun en kracht. Het zijn vaak ook de mensen waar nabestaanden in het leven mee verder gaan.

 

Zoals ik al eerder noemde gaat er veel aan nabestaanden voorbij. En foto’s helpen dan om het gebeuren toch mee te kunnen krijgen. Deze beelden kunnen later ook door andere aanwezigen bekeken worden. Op zulke momenten kunnen herinneringen gedeeld worden. Elke foto heeft voor iedereen weer een eigen betekenis. Zo ontstaan er warme herinneringen aan de overledene en mooie verhalen die de geschiedenis vormen van wat geweest is en toch blijft. Waarmee het leven weer verder gaat.

Troost

Daarom houd ik het vol

Verdriet bij een overlijden is zichtbaar maar hoort erbij. Het roept ook troost en liefde op. Deze troost en liefde helpen om na verloop van tijd het leven weer op te pakken en het verdriet hierin mee te nemen. Verdriet waarvan de pijn in de loop van de tijd wat zal slijten en de troost en liefde de warme band in stand zal houden.

 

Daarom houd ik het vol: om wat ik nabestaanden kan geven. Iets dat niet in geld uit te drukken is en toch heel veel waarde heeft: Herinneringen aan iets wat je niet wilt, maar ook niet wilt missen.

Herinneringen aan een uitvaart

04-05-2018 20.00u. Het openbare leven wordt voor een moment stilgelegd. En alle aandacht wordt in het hele land getrokken naar één onderwerp: de wreedheid van de oorlog.

Ging dat over de hele wereld maar zo, in elk land, elk jaar. Zou er dan overal vrede zijn?

Ik was op dat moment met vakantie in Brabant en naast het vakantiepark waar ik verbleef, was een oorlogsbegraafplaats. Wat doe je dan? Dan ga je naar de dodenherdenking. Met de speurende blik van de afscheidsfotograaf in mij: wat gebeurt er, wat is waardevol om vast te leggen in beeld. Om niet te vergeten.